Voor professionals / Setting / Gemeente / Lokaal beleid

Lokaal beleid
De toegevoegde waarde van Tabakspreventie op lokaal niveau is groot en noodzakelijk om het aantal rokers terug te dringen. Op lokaal niveau kunnen er resultaten behaald worden die landelijk niet bereikt kunnen worden.
Juist de synergie tussen landelijke en lokale mogelijkheden maken het tabaksontmoedings-beleid tot een succesverhaal.

Lokale kracht

De kracht van gemeentelijk beleid ligt in het uitvoeren van interventies waarin het persoonlijke contact met de doelgroep een cruciale factor is. Vooral de moeilijk bereikbare doelgroepen zijn voor verandering van hun leefstijl meer aangewezen op persoonlijk contact met professionals. Dat gebeurt op lokaal niveau.

  • het persoonlijke contact tussen zorgvrager en zorgverlener;
  • het kunnen tonen van betrokkenheid bij het welzijn van de burger;
  • het aanbrengen van samenhang in het lokale en/of regionale aanbod om de impact van de afzonderlijke delen te vergroten;
  • verbinding aan kunnen brengen tussen de verschillende speerpunten (bijvoorbeeld: bij diabetes is het van groot belang dat mensen goed bewegen, evenwichtig eten en niet roken).

Het terugdringen van roken levert de gemeente behalve gezondheidswinst ook economische winst op. Lees in het uitklapmenu verder over de winst voor gemeenten.

Lokale tabakspreventie levert een gemeente op verschillende terreinen winst op doordat er minder mensen ernstig ziek worden:
  • meer mensen met een goede gezondheid
  • een besparing van Wmo-kosten, voor bijvoorbeeld hulpmiddelen en huishoudelijke hulp
  • SEGV worden verminderd (roken is de belangrijkste leefstijlfactor in SEGV):
    hogere deelname van burgers aan het arbeidsproces door betere gezondheid werknemers en minder uitval als gevolg van noodzakelijke mantelzorg
  • grotere participatie van burgers aan sociale proces
  • waardering voor de uitgesproken zorg van een gemeente voor het welzijn van burgers
Samenhangend beleid
Samenhangend beleid; landelijke en lokale synergie en de meerwaarde van ieders specifieke kwaliteit. Dat kenmerkt krachtdadig beleid. In een afgestemd beleid heeft ieder zijn rol. Lees in het uitklapmenu meer over een mogelijke rolverdeling.

De Handreiking slaat de brug tussen landelijk beleid en de lokale uitvoering van Tabaksontmoediging.
In hoofdlijnen zijn de rollen als volgt te formuleren.

Landelijk Lokaal
kennisontwikkeling; wetenschappelijk onderzoek; (internationale) prevalentiecijfers; kennis beschikbaar maken voor regionale partijen regionale/lokale prevalentiecijfers; ontsluiten kennis voor regionale partijen
strategie tabaksontmoedigingsbeleid ontwikkelen in afstemming met VWS overzicht van regionaal aanbod
lokaal beleid
het ondersteunen van het proces van ontwikkeling tot uitvoering van beleid advisering lokale partijen t.a.v. te voeren beleid; coördinatie van uitvoering preventie en aanbod ondersteuning bij stoppen met roken
informatievoorziening en adviesfunctie voor publiek via massamedia, telefoon en internet uitvoering persoonsgerichte interventies publieksinformatie via lokale en regionale kanalen
ontwikkelen van interventies en toegankelijk maken van interventie-instrumenten deelnemen aan ontwikkeling van interventies om regionale expertise in te brengen en regionale bruikbaarheid zeker te stellen
landelijk netwerk voor afstemming organiseren regionale preventiestructuur

STIVORO adviseert gemeenten bij het inzetten van effectieve interventies, materialen, sociale kaart-gegevens, trainingen en halffabrikaten.
Bijvoorbeeld: aanbod stopondersteuning landelijk én lokaal
Een goed voorbeeld van op elkaar afgestemd beleid met gebruikmaking van ieders specifieke kwaliteit en mogelijkheden is het aanbod stopondersteuning.
Een stoppoging met hulp verhoogt de slagingskans van het stoppen met roken. Niet iedereen heeft dezelfde hulp nodig. Er is een divers aanbod. Een gedeelte hiervan wordt op landelijk niveau verzorgd en een deel op lokaal niveau. Lokale inspanning is noodzakelijk om iedere roker die gaat stoppen een voor hem of haar passende methode aan te kunnen bieden. Lees in het uitklapmenu wat de impact is van een stoppen-met-roken advies.

Het is bekend dat veel rokers uit lage SES- en migrantengroepen willen stoppen en dat het voor hen moeilijker is om te stoppen. In hun omgeving wordt meer gerookt en roken is vaak nog de norm. Daardoor ervaren deze stoppers minder steun van hun omgeving. De verleiding is groot om het stoppen maar uit te stellen of, als ze zijn gestopt, om weer terug te vallen in hun verslaving. Bovendien is het leven vaak moeilijker (geldproblemen, gebrekkige huisvesting, geen baan, etc.) en we weten dat het dan moeilijker is om het besluit te nemen om te stoppen met roken.

Deze groep kan extra steun goed gebruiken door middel van persoonlijke voorlichting, motivering en ondersteuning. Juist het persoonlijke contact vindt plaats op lokaal niveau.

Een stopadvies van de huisarts verdubbelt de kans dat een patiënt stopt met roken van 2,5% naar 5%. Als alle huisartsen jaarlijks een kwart van hun patiënten een stopadvies geven, levert dat per jaar 25.000 extra ex-rokers op. Zonder verdere interventies of ondersteuning is na een jaar ongeveer 5% van de rokers uit zichzelf gestopt. Maximale gedragsmatige ondersteuning kan dit percentage minstens verdubbelen naar ongeveer 10%. In combinatie met geneesmiddelen (waaronder nicotinevervangers) kan dit percentage nog eens verdubbelen naar ongeveer 20%.