Tweederde van de werknemers vindt een goed rookbeleid zeer wenselijk. En gelukkig laten veel scholen zien dat het invoeren van een goed rookbeleid prima mogelijk is. Hoe? Onderstaande aanpak biedt een grote kans op succes:
 
1. Breng het bestaande rookbeleid in kaart:

• Ga na welk rookbeleid uw school voert en hoe de school daarmee omgaat.
•  Inventariseer de meningen over het bestaande rookbeleid. Praat hiervoor met uw collega's (onderwijzend en niet-onderwijzend personeel), de directie en de ouderraad. U kunt iedereen individueel benaderen, maar u kunt het onderwerp ook tijdens een vergadering ter sprake brengen.

2. Plaats het rookbeleid op de agenda: 

• Het rookbeleid kunt u bijvoorbeeld bespreken op een bijeenkomst voor personeel of medezeggenschapsraad

3. Stel mogelijkheden voor verbetering aan de orde:

• Luister daarbij goed naar de wensen van gebruikers van school.    

4. Bepaal hoe u het rookbeleid gaat aanscherpen:

• Wat moet er gebeuren? Hoe? Wie neemt dat op zich? Maak dit beleid niet alleen, maar doe dit samen met anderen.
  Zo voorkomt u weerstand en versoepelt u de invoering van veranderingen.

 
5. Kies een ingangsdatum voor het nieuwe rookbeleid:

• Overleg met de betrokkenen over een geschikte datum voor het nieuwe rookbeleid.

6. Informeer alle betrokkenen:

• Alle betrokkenen moeten weten wat er verandert en wanneer; ze moeten ook het nut ervan inzien. Het aanscherpen van rookbeleid kan weerstand oproepen. Deze weerstand komt vaak voort uit gebrek aan informatie. Benadruk daarom waarom u het rookbeleid aanscherpt. Benoem de voordelen daarvan voor de school, de leerlingen, het personeel en de ouders.
• Informeer ook ouders, interieurverzorgers en anderen die (mogelijk na schooltijd) gebruik maken van de school en het schoolterrein. 

7. Voer het nieuwe rookbeleid in:

•  Handhaaf het nieuwe rookbeleid vanaf het begin onder alle omstandigheden. Spreek mensen er bij overtredingen op aan en hanteer bijvoorbeeld dezelfde sancties als bij spijbelen. Ga bij knelpunten of problemen na of mensen meer uitleg of onder- steuning willen. 

Wat doe ik als rokers het nut van het nieuwe beleid niet inzien?
Bij verandering van het rookbeleid vraagt u van de rokers vaak het meest. Mensen met weerstand tegen eventuele veranderingen willen wel iets, maar mogelijk niet precies wat u wilt, of niet op uw manier, of in uw tempo. Weerstand geeft u veel informatie. Neem de tijd om dingen uit te leggen en te luisteren. Uitleg neemt vaak al een deel van weerstand weg.
U kunt bijvoorbeeld uitleg geven over de eisen uit de Tabakswet, over de aansluiting van het rookbeleid op de taak van school of over het belang dat uw school hecht aan een moderne, frisse uitstraling en een gezonde werk- en leeromgeving voor personeel en leerlingen. Mogelijk hoort u bezwaren of krijgt u goede tips. Nodig ook de rokers uit om mee te denken.

Jaren geleden ondervond onze werkgroep veel weerstand tegen veranderen van het rookbeleid. Loopt opnieuw proberen niet weer op hetzelfde uit?
Nee, niet per se. De samenleving verandert en vraagt om een rookvrije werkplek. De wensen aangaande het rookbeleid van school kunnen dus ook veranderen. Met goed luisteren, uitleg geven over de voordelen en achtergronden van de verandering en draagvlak opbouwen is de kans op succes groot. Begin met veranderen bij de meest bereidwilligen. Laat de voordelen zien. Overtuig dan de sceptische middengroep. Laat zien dat de meerderheid de verandering wil. Benadruk daarna de onomkeerbaarheid van het proces.

Op dinsdagavond repeteert de zangvereniging in school. Mogen de leden daarvan dan roken?
Van gasten mag je verwachten dat ze zich aan je huisregels houden. Het rookverbod geldt volgens de Tabakswet ook in de pauzes, na schooltijd en bij (onder)verhuur of gebruik door derden (zoals door horeca of tijdens een receptie). Roken mag dus alleen in de daarvoor aangewezen, maar ook afgesloten rookruimte. Het blijft belangrijk (onder)huurders op de hoogte te brengen van het rookbeleid en veranderingen daarin.

In de personeelskamer zit een luchtafvoersysteem. Rokers en niet-rokers hoeven zo toch geen last van elkaar te ondervinden?
Luchtafvoersystemen werken onvoldoende. Tabaksrook blijft bovendien hangen in gordijnen en meubilair. Mensen uit risicogroepen en andere niet-rokers ondervinden daardoor ook last in een ruimte waarin eerder iemand gerookt heeft. In de samenleving ontstond de wens om niet-rokers en personen uit risicogroepen te beschermen; dit resulteerde in de Tabakswet. Die verbiedt het roken in scholen. Wel biedt de wet de mogelijkheid als uitzondering een aparte rookkamer(s) aan te wijzen. Deze moet afgesloten zijn en er moet op vermeld staan dat het een rookruimte is. In aangrenzende ruimten mag men van het roken geen hinder ondervinden. De school is overigens niet verplicht een rookruimte beschikbaar te stellen.

Heldere communicatie over uw rookbeleid zorgt ervoor dat alle betrokkenen weten hoe de school dit regelt, en waarom. Ook bevordert goede communicatie dat iedereen achter een eventuele verandering staat.
Lees verder >